ابو معشر بعد از توصيف كتابخانه‌اى كه به نقل وى در زمان طهمورث پادشاه باستانى ايران براى حفظ و نگهدارى كتب موجود از آسيب روزگار در شهر اصفهان ساخته شده بود گويد : « و از جمله آن كتابها ، كتابى بود منسوب به يكى از حكماى قديم و در آن كتاب سالها و دوره‌هاى نجومى كه براى استخراج اوساط كواكب و علل حركات آنها به‌كار مىرفت تعيين شده بود ، و مردم زمان طهمورث و ايرانيان قبل از ايشان آن را دوره‌هاى هزاره‌اى مىناميدند . و بيشتر دانشمندان و پادشاهان هند و پادشاهان باستانى ايران و كلدانيان قديم اوساط كواكب هفتگانه را از همين سنين و ادوار استخراج مىنمودند . و طهمورث از آن جهت اين زيج را از بين همهء زيجهايى كه در عصر او بود برگزيد و در اين گنجينه نهاد كه هم او و هم ديگر كسانى كه در آن روزگار بودند پس از آزمايش اين زيج را صحيح‌ترين و مختصرترين همه يافتند ، و منجمين آن عصر از آن زيج زيج ديگرى استخراج كردند و آن را زيج شهريار ناميدند يعنى شاه زيجها » . « 1 » بلاذرى احمد بن يحيى بن جابر بن داود بلاذرى يكى از دانشمندان ايرانى است كه در قرن سوم هجرى شهرت يافت . « 2 » شهرت وى بيشتر به سبب كتاب معروف او فتوح البلدان است كه مسعودى در وصف آن گفته : « در موضوع فتح شهرها و كشورها ( مقصود فتوحات اسلامى است ) كتابى بهتر از آن نمىشناسيم » .

--> ( 1 ) . الفهرست ص 241 ، و همچنين رجوع كنيد به تحقيق گرانبهايى كه دربارهء اين كتاب به قلم آقاى كندى استاد علوم رياضيات در دانشگاه آمريكايى بيروت با عنوان زير منتشر شده است : The Sasanian Astronomical HandbOok Zij - i - Shah and the Astrological Doctrine Transit of ( Mamarr ) journal of the American Society ( 2 ) . رجوع كنيد به مقالهء بكر C . H . Becker در دائرة المعارف اسلامى دربارهء « بلاذرى » و همچنين به كتاب « تاريخ‌نويسان عرب » به قلم سواژه ( Sauvaget , Les Historiens Arabes ) و به « تاريخ ادبيات عربى » به قلم كارل بروكلمن ( ترجمه عربى آن ، ج 3 ، ص 43 و پس از آن ) .